Nederlanders weigeren massaal boetes te betalen


Nederlanders betalen massaal hun boetes niet of gaan ertegen in beroep. Maar liefst 200.000 mensen moesten daarom afgelopen jaar voor de rechter verschijnen, bijna twee keer zoveel als in 2012. De weerzin groeit: er is een groot verschil tussen niet willen en niet kunnen betalen. Rechters waren nog nooit zo veel tijd kwijt aan deze zaken met notoire wanbetalers.

De armoede is voelbaar in de grote zaal van de Amsterdamse kantonrechter Voetelink. Een moeder met een dochter van 2,5 jaar moet leven van 20 euro per week. "Ik wil de boete wel betalen, maar ik kan het niet", klinkt het als ze voor het hekje moet komen omdat ze stelselmatig een boete terzijde heeft geschoven. Vierhonderd dossiers liggen er op de tafel van rechter Voetelink. Allemaal van mensen die - als het aan het Openbaar Ministerie (OM) ligt - een paar dagen moeten zitten in de hoop dat ze dan alsnog gaan betalen.

Onverzekerd rondrijden
Veel mensen zijn gedagvaard omdat ze onverzekerd rondreden en weigerden de boetes te betalen. Sinds 2011 controleert de Dienst Wegverkeer (RDW) veel strenger of mensen hun auto- of bromfietsverzekering wel hebben betaald. In plaats van steekproeven te doen zijn nu databestanden aan elkaar geknoopt. Daardoor is precies te zien welke automobilisten en bromfietsers geen verzekering hebben. Zij krijgen automatisch een boete thuisgestuurd, van 390 euro.

"De pakkans was voorheen eens in de 3 jaar. Nu krijgen mensen maximaal drie keer per jaar een boete als ze hun voertuig niet verzekeren", zegt Ernst Koelman van het OM.

Bij de start van de '100%- controle' in 2011 reden er nog 240.000 mensen onverzekerd rond. Afgelopen jaar was dat gedaald tot net iets minder dan 100.000. Toen werden maar liefst 280.000 boetes uitgeschreven.

Wanbetalers liefst paar dagen in cel
Het OM wil de snel groeiende groep notoire wanbetalers het liefst een paar dagen in een cel zetten om ze te dwingen alsnog te betalen. Kantonrechters kregen mede daardoor het afgelopen jaar een recordaantal van 155.000 verzoeken tot dit zogenoemde 'gijzelen' binnen. Maar of het vastzetten van de wanbetalers zin heeft, betwijfelen ze. De rechters zien vooral mensen die de boetes simpelweg niet kunnen betalen.

Vooral het aantal mensen dat onverzekerd in een auto reed en de boete van 390 euro weigerde te betalen, steeg explosief. De RDW controleert hier sinds 2011 veel strenger op. Wie niet betaalt, is nu gegarandeerd de klos.

Uit het jaarverslag van de Raad voor de Rechtspraak, dat vandaag verschijnt, blijkt dat maar liefst 155.000 wetsovertreders op geen enkele aanmaning of deurwaarder reageerden. Dat is ruim twee keer zoveel als een jaar eerder. De meeste van deze wanbetalers moeten voor de rechter verschijnen omdat justitie ze een paar dagen in een cel wil laten opsluiten. Justitie hoopt zo dat mensen alsnog betalen.

Maatregel doel voorbij?
Maar de rechters vragen zich af of deze maatregel zijn doel niet voorbij is geschoten. Zij zien op zittingen vooral mensen verschijnen die diep in de schulden zitten en niet in staat zijn te betalen. "Dreigen met paar dagen in een cel is bedoeld voor de overtreders die het geld wel hebben, maar niet willen betalen", zegt de Amsterdamse kantonrechter Voetelink. "Maar mensen die aan de onderkant van de maatschappij leven, diep in de schulden zitten en het echt niet kunnen betalen, help je daar niet mee. De boete blijft namelijk gewoon staan", zegt ze. De Amsterdamse rechters wijzen gijzelingsverzoeken daarom voortaan stelselmatig af, tenzij justitie bewijst dat mensen uit onwil de boete niet betalen.

Opvallend is dat veel meer mensen zelf een oordeel van de rechter willen over een boete. Voor hen is het een principekwestie.

Bron:  Algemeen Dagblad